+

Het vogeljaar

Onze Maartje van den Noort laat in haar abonnement Hollandse vogels de natuur op z’n mooist zien. Maartje laat zich in haar werk onder andere inspireren door Jac. P. Thijsse. Wie was dat eigenlijk? Jacobus Pieter Thijsse (1865-1945) was docent, …

Onze Maartje van den Noort laat in haar abonnement Hollandse vogels de natuur op z’n mooist zien. Maartje laat zich in haar werk onder andere inspireren door Jac. P. Thijsse. Wie was dat eigenlijk?

Jacobus Pieter Thijsse (1865-1945) was docent, schrijver en bovenal natuurliefhebber. Hij stond onder andere aan de wieg van Natuurmonumenten en schreef misschien wel het bekendste vogelboek van Nederland, Het vogeljaar. Op een heel toegankelijke manier vertelt Thijsse over de vogels om ons heen. Zijn teksten worden afgewisseld met simpele illustraties en foto’s van de vogels die hij beschrijft.

Online kun je de tekst inclusief beeld van de tweede druk uit 1913 vinden. Daarin schrijft Thijsse bijvoorbeeld over de mus: ‘Een mus is niet grauw, maar vooral aan de rugzij getekend met heel mooie bruine en gele tinten, terwijl ook blinkend wit en pikzwart niet ontbreken. Gij moet ze maar eens onder gunstig licht zien. Daarvoor moet ge u zo plaatsen, dat ge u bevindt tussen de zon en de te beschouwen vogel.’

Thijsse beperkt zich niet tot het uiterlijk van de vogels. In detail bespreekt hij hun gedrag. ‘‘s Avonds kunnen de merels niet ter ruste gaan, zonder eerst elkander een half uur lang luidkeels “tsieng, tsieng, tsieng” toe te roepen; als er een begint, antwoorden dadelijk alle andere in de buurt, zodat deze merel-taptoe ten slotte van alle zijden weerklinkt. Ik hoor dat graag, vooral op winteravonden in een stadspark.’

Dat Thijsse een missie had die verder ging dan het beschrijven van vogels blijkt overal uit de tekst. Als hij beschrijft hoe spreeuwen met hun zang andere geluiden imiteren, inclusief de menselijke stem, heeft hij een duidelijke boodschap voor de lezer: ‘het komt mij voor als een grote dierenkwelling en tijdverlies, wanneer ge spreeuwen vangt, om ze dat te leren, terwijl ge toch buiten ieder ogenblik van den dag van hun ongeëvenaarde nabootsingskunst kunt genieten.’

Met zijn werk heeft Jac. P. Thijsse er ongetwijfeld aan bijgedragen dat we nu nog kunnen genieten van boomklevers, zwaluwen, eksters, duiven en uilen. Op marktplaats kun je nog enkele oude drukken vinden van Het vogeljaar. Voor een paar tientjes leer je zo alles over de vogels die Maartje van den Noort zo treffend heeft weten neer te zetten.

Door: Jasper Visser

Geef je reactie

Reacties