+Diego Vel√°zquez: Las Meninas (1656)

Hofdames en pausen

Een paar weken geleden schreef ik over inspiratie en kopie in de kunst. Dit keer wilde ik je nog een paar mooie voorbeelden laten zien. Nu vooral van grote meesters die andere grote meesters kopiëren in hun eigen stijl. Vlak …

Een paar weken geleden schreef ik over inspiratie en kopie in de kunst. Dit keer wilde ik je nog een paar mooie voorbeelden laten zien. Nu vooral van grote meesters die andere grote meesters kopiëren in hun eigen stijl.

Vlak voor Pasen zag de wereld een nieuwe paus verschijnen op het balkon van de Sint-Pieter. Zo vaak als ze bij leven in de media verschijnen en worden afgebeeld, zo snel zijn ze na hun overlijden soms ook weer vergeten. Een uitzondering is paus Innocentius X. De jurist Giovanni Pamphilj, heilige vader van 1644 tot 1655, consolideerde de macht van het Vaticaan maar was daarin zeker niet onomstreden. Hij zou waarschijnlijk al lang vergeten zijn als hij niet de Spanjaard Diego Velázquez opdracht had gegeven zijn portret te maken. Dit Portret van Paus Innocentius X (ca.1650), te zien in Galleria Doria Pamphilj in Rome en in kleinere versie in het Metropolitan Museum of Art in New York, inspireerde niemand minder dan Francis Bacon tot het maken van een serie schreeuwende pausen. De magnifieke Studie naar Velázquez’ Portret van Paus Innocentius X (1953) is daarvan de mooiste. Tussen 2004 en 2007 maakte de Nederlander Caspar Berger een bronzen sculptuur, Innocentius X, geïnspireerd door Velázquez en Bacon.

Een veel beter schilderij van Velázquez, het meesterwerk Las Meninas (1656), zal bij velen van jullie bekend zijn. Het bijzondere van de compositie is dat de schilder de toeschouwer zelf aankijkt en de geportretteerden Philips IV en zijn vrouw Marina alleen via de spiegel te zien zijn. Het echte onderwerp van het schilderij lijkt het prinsesje Margaretha Theresa, maar het werk is genoemd naar de hofdames (meninas) Isabel de Velasco en María Agustina Sarmiento de Sotomayor. Kunsthistorici schrijven al eeuwen over dit bijzondere werk. Het was Picasso die zijn fascinatie voor deze klassieker in 1957 omzette naar niet minder dan 58 variaties op het thema. Alle werken van deze serie zitten in de collectie van het Musee Picasso in Barcelona. Hieronder twee voorbeelden van deze uitgebreide studie en hommage.

Door: Erik Schilp

Geef je reactie

Reacties